Κυριακή Θ΄ Λουκᾶ 20 Νοεμβρίου 2016
Κήρυγμα π. Αμβροσίου Γκουρβέλου
Ἀδελφοί μου,
Σήμερα διαβάστηκε στίς Ἐκκλησίες μας ἡ σύντομη ἀλλά
καί ἀφυπνιστική παραβολή τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Ὁ Κύριος
εἶπε τήν παραβολή αὐτή μέ ἀφορμή ἕνα διάλογο πού εἶχε
νωρίτερα μέ κάποιον, ὁ ὁποῖος Τόν ἀκολουθοῦσε καί Τοῦ
ζητοῦσε νά μεσολαβήσει στόν πρωτότοκο ἀδελφό του, ὥστε νά μοιραστοῦν τήν πατρική κληρονομιά.
Εἶναι γνωστές καί δυστυχῶς συνήθεις, ἀδελφοί μου, οἱ
προστριβές μέσα στίς οἰκογένειες ἤ καί στίς συγγένειες σχετικῶς μέ τά περιουσιακά στοιχεῖα καί τήν διανομή ἤ τήν διαχείρησή τους. Τό οἰκογενειακό δίκαιο τῆς ἐποχῆς προέβλεπε τήν κυριότητα τῆς πατρικῆς περιουσίας ἀπό τόν πρωτότοκο γιό, ὁ ὁποῖος σύμφωνα μέ τήν κρίση του μποροῦσε, ἄν ἤθελε, νά δώσει κάτι καί στά ἀδέλφια του.
Ὁ Κύριος ἀρνεῖται νά μεσολαβήσει λέγοντας «τίς μέ
κατέστησε δικαστήν ἤ μεριστήν ἐφ’ ὑμᾶς;» (Λουκ. 12,14). Ὁ Χριστός δέν θέλει, νά χρησιμοποιηθεῖ τό κύρος του ἐναντίον
ὁποιουδήποτε. Δέν ἦλθε στή γῆ ὡς δικαστής ἀλλά ὡς
διδάσκαλος. Καί ἡ διδασκαλία Του δηλαδή τό Εὐαγγέλιο ἀποτελεῖ τή βάση ρυθμίσεως τῶν ποικίλων σχέσεων τῶν ἀνθρώπων καί φυσικά αὐτῶν τῶν ἀφορώντων τά ὑλικά ἀγαθά. Ὁ Κύριος θά ἔλθει ὡς δίκαιος Κριτής κατά τήν Β’ Παρουσία καί θά κρίνει τόν κόσμο μέ βάση τόν εὐαγγελικό νόμο, πού παρέδωσε. Μέ τήν ἄρνησή Του αὐτή ὁ Κύριος ὑποδεικνύει ταυτόχρονα καί τόν ὀρθό τρόπο προσευχῆς. Διότι σκοπός καί περιεχόμενο τῶν προσευχῶν μας, πρέπει νά εἶναι ἡ σωτηρία μας.
Φαίνεται ὅτι ὁ ἄνθρωπος πού ζήτησε τήν μεσολάβηση,
ἔπασχε ἀπό πλεονεξία. Γι’ αὐτό ὁ Χριστός πρίν πεῖ τήν
παραβολή τοῦ ἄφρονος πλουσίου τονίζει: «ὁρᾶτε καί
φυλάσσεσθε ἀπό πάσης πλεονεξίας, ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν
τινί ἡ ζωή αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ» (Λουκ. 12,15)
δηλαδή νά «προσέχετε καί νά φυλάγεστε ἀπό κάθε πλεονεξία,
γιατί τά πλούτη, ὅσο περίσσια κι ἄν εἶναι, δέν δίνουν τήν ἀληθινή
ζωή στόν ἄνθρωπο». Κι αὐτό εἶναι τό ἑρμηνευτικό κλειδί τῆς
παραβολῆς.
Ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς παρουσιάζεται μόνος χωρίς
οἰκογένεια ἤ φίλους. Κι αὐτό ἔχει βαθύτερο νόημα, διότι ὁ
πλεονέκτης ζεῖ μέ τόν ἑαυτό του καί μόνον γι’ αὐτόν. Ὅμως ὁ
Θεός δέν παραβλέπει αὐτόν τόν ἄνθρωπο ἀλλά τόν εὐεργετεῖ καί
τοῦ χαρίζει μιά θαυμαστή, ἀσυνήθιστη καί ἀπρόσμενη σοδειά. Κι
αὐτό εἶναι μιά πρόκληση ἀλλά καί μιά πρόσκληση γι’ αὐτόν. Σάν
ἑβραῖος πού ἦταν, εἶχε σίγουρα ἀκούσει γιά μιά παρόμοια
θαυμαστή σοδειά, ἡ ὁποία περιγράφεται στήν Παλαιά Διαθήκη.
Μιά εὐλογημένη σοδειά πού κράτησε ἑπτά χρόνια. Καί συνέβηκε
στήν Αἴγυπτο στά χρόνια τοῦ Ἰωσήφ. Τότε πού ὁ Ἰωσήφ ὡς
ὑπεύθυνος διαχειριστής τοῦ θαύματος ζήτησε νά κτιστοῦν
καινούργιες ἀποθῆκες, προκειμένου νά ἐπαρκέσουν γιά τά
ἑπόμενα ἑπτά χρόνια τῆς ξηρασίας καί νά μήν στερηθεῖ ὁ λαός.
Ἡ διαφορά μεταξύ ἄφρονος πλουσίου καί Ἰωσήφ συνίσταται στό
ὅτι ὁ πρῶτος διαχειρίζεται τήν θαυμαστή καρποφορία καί τήν
οἰκειοποιεῖται μόνον γιά τόν ἑαυτό του, μήν ὑπολογίζοντας τούς
ἄλλους ἀνθρώπους καί ἀγνοώντας τόν δωρεοδότη Θεό.
Ὁ πλούσιος ὀνομάζεται «ἄφρων» δηλαδή μωρός καί
ἀνόητος. Στήν Ἁγία Γραφή «ἄφρονες» χαρακτηρίζονται ὅσοι δέν
ἐπαγρυπνοῦν συνεχῶς, γιά νά ὑποδεχθοῦν τόν ἐρχόμενο Κύριο
π.χ. οἱ μωρές παρθένες. Φρόνιμοι καί συνετοί θεωροῦνται, ὅσοι
ἔχουν κατά νοῦν ἀδιαλείπτως τήν ὥραν τῆς κρίσεως, τήν ὥρα
τῆς ἐξόδου τους ἀπό τόν κόσμο αὐτό καί προετοιμάζονται
κατάλληλα γι’ αὐτήν. Κι ὄντως εἶναι ἀφροσύνη ἡ ἐπικέντρωση τῆς
ζωῆς μας σέ αὐτά πού φεύγουν καί φθείρονται κι ὄχι σέ ὅσα
ἔρχονται καί παραμένουν αἰώνια.
Ὁ Μέγας Βασίλειος σ’ ἕνα θαυμάσιο λόγο, ὁ ὁποῖος
ἑρμηνεύει τήν παραβολή αὐτή, ἀναφέρει μεταξύ τῶν ἄλλων, ὅτι
ὑπάρχουν δύο εἴδη πειρασμῶν. Πρῶτο εἶδος πειρασμοῦ εἶναι
ὅταν οἱ θλίψεις καί ἡ ἀνέχεια βασανίζουν τίς καρδιές σάν τό
χρυσάφι στό καμίνι, ἐλέγχοντας διά τῆς ὑπομονῆς την ἀκεραιότητά τους. Τό δεύτερο εἶδος πειρασμοῦ εἶναι ἡ ἀφθονία
καί ὁ πλοῦτος, πού πολλές φορές λειτουργεῖ ὡς δοκιμαστήριο γιά
ἐμᾶς. Διότι εἶναι ἐξ ἵσου δυσκατόρθωτο νά διαφυλαχθεῖ ἡ ψυχή
ἀνυποχώρητη στίς δύσκολες περιστάσεις ἀλλά καί νά μήν
ἀλαζονευθεῖ κάποιος, ὅταν τόν δοξάζουν. Δηλαδή κάθε τρόπος
ζωῆς εἶναι πεδίο ἀγῶνος καί πνευματικῶν ἐξετάσεων. Ἤ
σωζόμαστε ἤ χανόμαστε.
Ἀδελφοί μου,
Ἄς ἐξετάσουμε καί τή δική μας πορεία στή ζωή αὐτή.
Συνήθως βλέπουμε τίς διηγήσεις τοῦ Εὐαγγελίου ὡς κάτι ἄσχετο
πρός ἐμᾶς. Ὅμως μέσα ἀπό τίς ἐνέργεις τῆς ζωῆς μας
ἀποκαλύπτεται ἡ ἀνασφάλεια, ἡ ἀπιστία, ἡ φιλαυτία, ἡ πλεονεξία,
ἡ ἀγωνία καί δημιουργεῖται μία πνευματική ἀλλοτρίωση, μία
ἐσωτερική ἀρνητική ἀλλοίωση.
Ὁ Χριστός μέ τήν παραβολή παρεμβαίνει μέ δραστικό
τρόπο γιά νά προσδώσει τήν πραγματική διάσταση στήν σχέση
τοῦ ἀνθρώπου μέ τήν τήν περιουσία, μέ τήν ὕλη καί τελικά μέ τόν
κόσμο αὐτό. Παρεμβαίνει στήν στιγμή, πού ὁ ἄφρονας πλούσιος
προσπαθεῖ νά δημιουργήσει ἔναν ἄλλο ἦθος συμπεριφορᾶς καί
στάσεως ζωῆς, λέγοντάς του, «ἄφρων, ταύτῃ τῇ νυκτί τήν ψυχήν
σου ἀπαιτοῦσιν ἀπό σοῦ, ἅ δέ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;» Τά λόγια
αὐτά εἶναι ἀφ’ ἑνός ἀπάντηση στόν ἀκροατή Του, ὁ ὁποῖος
ζητοῦσε τήν παρέμβαση τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι ἀφ’ ἑτέρου,
ἀπάντηση πρός ὅλους ἐμᾶς γιά τήν συνεχή μας ἀγωνία νά
ἀποκτήσουμε περισσότερα, γιατί νομίζουμε, ὅτι ἔτσι
ἐξασφαλίζουμε τό μέλλον καί δίδουμε ἀσφάλεια στή ζωή μας.
Ἀσφάλεια μᾶς προσφέρει μόνον ὁ Θεός ὄχι μόνον στόν κόσμο
αὐτό, ἀλλά στήν αἰωνιότητα. Γι’ αὐτό σκοπός μας καί στόχος μας
εἶναι νά πλουτίσουμε κατά Θεόν μέ τίς ἀρετές, γιά νά ἔχουμε τή
βεβαιότητα τῆς σωτηρίας καί τῆς αἰώνιας ζωῆς. Ἀμήν.
α.α.:55
